Jonathan van het Reve
Columns

Domheid of islam?

30 maart 2013

‘Niet de islam heeft die jongens naar Syrië gestuurd, maar domme naïviteit.’  Lamyae Aharouay, redactrice BNR – Twitter, 27 maart 2013

Honderd Nederlandse jongens laten hun moeders huilend achter om te gaan vechten in Syrië, een land waar ze nog nooit zijn geweest. Waarom? Volgens de jongens zelf is het hun plicht als moslim. Ook een enkele achtergebleven fanaticus bevestigt dat de strijd in Syrië een ‘jihad’ is, en dat de Koran zegt dat je dan moet meevechten.
    Maar Imam Yassin Elforkani, die woensdag aan tafel zat bij Pauw & Witteman, ziet het juist andersom: ‘Het probleem is dat deze jongeren soms niet luisteren naar imams, en niet het geduld kunnen opbrengen om een duidelijke theologische onderbouwing te begrijpen. Deze jongeren zijn slachtoffers van hun eigen ideeën. […] Ze weten vaak niks van de islam.’
    Na de uitzending verwoordde BNR-redactrice Lamyae Aharouay het op Twitter nog bondiger: ‘Even kijken. Ga ik de moeite nemen om uit te leggen dat de islam die jonge gastjes niet naar Syrië heeft gestuurd maar domme naïviteit?’ Het antwoord op haar retorische vraag was nee: het idee dat de islam het vertrek van deze jongens zou hebben veroorzaakt, vindt zij te ridicuul om serieus op in te gaan.
    Een dergelijke stelligheid (‘dit heeft níéts met islam/christendom/etc. te maken’) zie je vaak wanneer het over extremisme gaat. Nu zullen deze jongens best naïef zijn, slecht geïnformeerd, op zoek naar avontuur, etcetera – dat zijn allemaal voorwaarden om tot zo’n actie over te gaan. Maar als ze dat nou zelf beweren, waarom zou de islam dan niet de reden zijn geweest om dit te gaan doen? Ja, er spelen allerlei dingen mee, maar waarom zou die ene factor dan opeens niet tellen?
    De achterliggende redenering, als iemand al bereid is om hem uit te spreken, is vaak dezelfde, namelijk dat verreweg de meeste gelovigen geen vlieg kwaad doen – dus hoe kan geloof dan de oorzaak zijn? En daarbij: had deze jongen in een andere tijd niet een andere aanleiding gevonden om iets doms te doen?
    Die argumenten zijn scheef. Ze tonen aan dat niet iedere gelovige doordraait en dat geloof niet de enige oorzaak van ellende is – maar dat werd helemaal nooit beweerd. Bovendien zou je, als je de redenering doorzet, ook alle góéde daden uit naam van een geloof moeten wegwimpelen als toeval: die waren anders misschien ook wel gebeurd, nietwaar?
    Uiteindelijk komt het toch vaak neer op de overtuiging dat de extremist een ‘verkeerde’ interpretatie van het boek hanteert. Zulke theologische disputen zijn heel interessant, maar ook heel ingewikkeld: er zijn bibliotheken over volgeschreven. Hoe kan het dan zo evident zijn dat het geloof van die jongens niks met de ‘echte’ islam te maken heeft? En zelfs als Aharouay en Elforkani de enige correcte manier kennen om de Koran te interpreteren, en de ‘polderjihadisten’ de voorschriften inderdaad verkeerd hebben begrepen, dan nog: wiens schuld is het dan dat die teksten zo onduidelijk zijn?

De Volkskrant, 30 maart 2013


< vorige overzicht volgende >
Weblog
Twitter
Boek
Columns
Biografie
Contact