Jonathan van het Reve
Columns

Je mag het zeggen... (3 & 4)

28 januari 2013

Voor 1 en 2: zie hier

3) Over de schreef

Soms roept iemand, in plaats van te genieten van zijn vrijheid, op tot wettelijke censuur. Filosoof Sjoerd van Hoorn betoogde onlangs (Opinie & Debat, 10 januari) dat je mag zeggen wat je wilt, maar dat ‘de manier waarop’ aan banden moet worden gelegd. Zijn precieze plan onthulde hij niet, het ging hem vooral om het principe. Maar na aanhoudend gezeur (van mij) op Twitter schreef hij toch: ‘Heel eenvoudig: wie te vaak over de schreef gaat, wordt (voor bepaalde tijd) niet meer gepubliceerd of mag niet meer optreden.’
    ‘Heel eenvoudig’ dus, maar hoe die ‘schreef’ dan precies moet worden vastgesteld, en door wie, bleef helaas onduidelijk. Terwijl dat de essentie is van ieder verzoek om censuur: wie bepaalt de grens? De onnatuurlijkheid van censuur blijkt pas echt als je nadenkt over de precieze invulling ervan, die nooit echt bevredigend kan zijn, laat staan ‘eenvoudig’.
    Van Hoorns oproep tot censuur is uitzonderlijk, maar hij past wel in een bredere stroming van (vaak gelovige) mensen die ‘niet gekwetst worden’ belangrijker vinden dan ‘alles kunnen zeggen’. Op zichzelf is dat een verdedigbaar standpunt, maar in de praktijk leidt het steevast tot tegenstrijdigheden. Zo is Van Hoorn, net als iedereen die voor censuur pleit, naar eigen zeggen een groot voorstander van de vrije meningsuiting. Hij is alleen tegen ‘het misbruik (!) ervan door narcistische mannetjes die het als excuus gebruiken om anderen te kwetsen’.

4) Je hoeft niet alles te zeggen

Een zinnetje dat vaak terugkomt in discussies over de vrije meningsuiting: ‘Je mág alles zeggen, maar het hóéft niet.’ Dat klinkt subtiel, maar het is een volstrekt overbodige mededeling. Want inderdaad: net zoals het Schengenverdrag mij niet dwingt om continu naar Duitsland te rijden, verplicht de uitingsvrijheid mij niet om alles te zeggen. Dat heeft ook nooit iemand beweerd, en het zou, als je erover nadenkt, ook een betrekkelijk idiote situatie geven. En ja, soms is het slimmer of beleefder om je in te houden, maar gelukkig mag iedereen lekker zelf bepalen of hij zich daar iets van aantrekt.

Voor 5 t/m 7: lees hier verder


< vorige overzicht volgende >
Weblog
Twitter
Boek
Columns
Biografie
Contact